زانو درد یک علامت گسترده است که نشان دهنده مشکل در بدن است - بروز بیماری مفصلی یا صرفاً افزایش بار روی پاها.
به سختی می توان فردی را پیدا کرد که در دوره خاصی از زندگی هرگز در ناحیه زانو درد نداشته باشد. ناراحتی، کلیک یا درد با شدت های مختلف در مفاصل زانو هم در بزرگسالان و هم در کودکان به دلایل زیادی رخ می دهد. هر چه سن فرد بالاتر می رود، احتمال ابتلا به بیماری های مختلف که اولین علامت آن درد در زانو است، بیشتر می شود. این به دلیل ویژگی های مربوط به سن بدن رخ می دهد: کاهش سرعت فرآیندهای متابولیک، ساییدگی و پارگی بافت غضروفی مفاصل، و اضافه شدن سایر مشکلات در سیستم اسکلتی عضلانی، عروق خونی و اعصاب.
با توجه به ساختار آناتومیک پیچیده، ساختارهای متعدد و بارهای قابل توجه تجربه شده و اغلب اضافه بار، مفاصل زانو بسیار آسیب پذیر هستند. آسیب به هر عنصر از ساختار، به عنوان مثال، بورس سینوویال، منجر به اختلال در عملکرد حرکتی زانو و بر این اساس، درد می شود. رباط ها و منیسک ها آسیب پذیرترین افراد در نظر گرفته می شوند. آنها در 80-85٪ موارد آسیب می بینند.
ساختار آناتومیک زانو
زانو از مفصل زانو، انتهای دیستال استخوان ران با دو کندیل و ساب کندیل، استخوان درشت نی، ماهیچه ها، اعصاب، عروق خونی، رباط ها، کشکک (کشکک)، کپسول های مفصلی و منیسک تشکیل شده است.
مفصل زانو یکی از مفاصل بزرگ بدن است. استخوان ران از بالا به آن نزدیک می شود. سطوح مفصلی کندیل های جانبی (خارجی) و داخلی (داخلی) آن با کشکک و درشت نی مفصل می شود. منیسک ها، که غضروف بافت همبند هستند، به عنوان ضربه گیر مفصل عمل می کنند. به لطف آنها، توزیع منطقی وزن فرد در فلات تیبیا وجود دارد و ثبات مفصل را افزایش می دهد. ماهیچه های گراسیلیس، عضله دوسر، نیمه غشایی و سایر عضلات ساختارهای کپسولی-رباطی را هماهنگ می کنند و فعالیت حرکتی مفصل زانو را فراهم می کنند.
عناصر زانو توسط رباط های زیادی به یکدیگر متصل می شوند. دو رباط صلیبی در داخل مفصل وجود دارد - خلفی و قدامی. زیر بغل استخوان ران توسط رباط های جانبی به نازک نی و درشت نی متصل می شود. رباط پوپلیتئال مایل در پشت بورس مفصل زانو قرار دارد. از تعدادی از حفره های مفصلی، اصلی جدا شده است - کپسول سینوویال، که با مفصل ارتباط برقرار نمی کند. خون رسانی به عناصر زانو از طریق شبکه ای از رگ های خونی انجام می شود و عصب دهی توسط رشته های عصبی انجام می شود.
علل زانو درد
دلایل زیادی برای درد در مفاصل زانو وجود دارد که می توان آنها را به چند گروه تقسیم کرد.
ضایعات تروماتیک عناصر زانو:
- کبودی زانو. در نتیجه پارگی عروق، خونریزی موضعی در بافت های نرم مفصل رخ می دهد. قرمزی، تورم، آسیب به انتهای عصبی منجر به درد و مشکل در حرکت می شود.
- پارگی کامل یا جزئی رباط. بیشتر اوقات، نقض جزئی یکپارچگی رباط جانبی داخلی تشخیص داده می شود که ناشی از انحراف بیش از حد استخوان درشت نی است.
رباط خارجی کمتر از رباط داخلی پاره می شود. این به دلیل انحراف شدید ساق پا به سمت داخل رخ می دهد، مثلاً هنگام چرخاندن ساق پا. پارگی رباط های صلیبی ناگزیر با همارتروز همراه است.
پارگی کامل هر دو رباط اغلب با آسیب به کپسول مفصلی و پارگی منیسک داخلی همراه است. چنین آسیبی منجر به تحرک بیش از حد مفصل زانو همراه با درد شدید می شود که شدت آن به درجه پارگی بستگی دارد.
- همارتروز مفصل زانو - خونریزی به داخل حفره مفصلی می تواند آسیب زا یا غیر آسیب زا باشد. همارتروز تروماتیک با پارگی منیسک، پارگی کامل یا ناقص رباط، شکستگی داخل مفصلی و کبودی ناحیه زانو مشاهده می شود. گزینه غیر ضربه ای یکی از علائم بیماری است که با افزایش شکنندگی دیواره رگ های خونی یا نقض سیستم انعقاد خون مشخص می شود. اینها شامل هموفیلی، اسکوربوت و اشکال شدید دیاتز هموراژیک است. خون انباشته شده در حفره مفصلی بافت ها را فشرده می کند و گردش خون را در آنها مختل می کند. یک رنگدانه خاص - هموسیدرین - بر رباط ها، غضروف هیالین و بورس سینوویال تأثیر منفی می گذارد و منجر به از دست دادن خاصیت ارتجاعی آنها می شود. نتیجه آسیب به بورس مفصلی تورم پرزهای آن و افزایش تولید مایع مفصلی است. نتیجه خونریزی های مکرر انحطاط و تخریب مفصل است.
- منیسکوپی زانو - نقض یکپارچگی منیسک های مفصل زانو. در شکل جانبی، منیسک خارجی آسیب دیده است، در فرم داخلی، منیسک داخلی آسیب دیده است. این یکی از شایع ترین، اما تشخیص آسیب های مفصل زانو دشوار است. نه تنها ورزشکارانی که درگیر تمرینات شدید هستند، بلکه افراد عادی نیز در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند. پارگی مینیسک می تواند در اثر یک حرکت غیرعادی ناگهانی هنگام چرخاندن بدن، چرخاندن پا یا ضربه شدید به زانو ایجاد شود.
- لوکساسیون کشکک - جابجایی پاتولوژیک کشکک. تروما در بیش از 0.7٪ موارد از تعداد کل دررفتگی ها تشخیص داده نمی شود. اغلب دررفتگی خارجی رخ می دهد، کمتر - داخلی، بسیار به ندرت - عمودی یا پیچ خوردگی. در صورت دررفتگی ناقص کشکک بالای کندیل جانبی (خارجی) و در صورت دررفتگی کامل خارج از کندیل جانبی قرار دارد.
- شکستگی های بسته یا باز مفصل زانو، قسمت بالایی استخوان های ساق پا یا قسمت تحتانی استخوان ران. چنین آسیب‌هایی اغلب با آسیب به بافت‌های نرم زانو، ایجاد خونریزی‌های شدید، تحرک بیش از حد در ناحیه زانو و تغییر شکل آن همراه است.
بیماری های التهابی و دژنراتیو دیستروفیک عناصر مفصلی زانو:
- آرتریت – ضایعه التهابی مفصل زانو. مکانیسم مشابهی برای ایجاد آسیب شناسی در استئوآرتریت، اسپوندیلیت آنکیلوزان، آرتریت روماتوئید و نقرس (با رسوب اورات در مفاصل) مشاهده می شود.
- استئوآرتروز (گونارتروز) با آسیب به مفصل زانو با ماهیت غیر التهابی، بر تمام ساختارهای آن تأثیر می گذارد و منجر به تغییرات جدی دژنراتیو می شود.
- بورسیت با التهاب بورس سینوویال منجر به درد در حین حرکات اکستنشن خم شدن در زانو می شود.
- پری آرتریت تاندون های زانو – التهاب کپسول پس آنسرین، تاندون های زانو و همچنین عضلات و رباط های اطراف مفصل. در این حالت، درد عمدتاً در هنگام فرود از پله ها به خصوص با بار سنگین رخ می دهد و در سطح داخلی زانو متمرکز می شود.
- کندروپاتی کشکک - تغییرات دژنراتیو-نکروز در غضروف سطح مفصلی (خلفی) کشکک. درجه تخریب می تواند متفاوت باشد: از نواحی نرم شدن جزئی تا ترک و سایش کامل.
- کندروماتوز - یک بیماری مزمن جدی ناشی از یک فرآیند دیسپلاستیک با انحطاط جزیره ای بخش هایی از غشای غشای مفصلی به غضروف - کندروما. استخوانی شدن بدن غضروفی منفرد مستثنی نیست.
- کیست بیکر - تشکیل یک ساختار تومور مانند گرد الاستیک متراکم در حفره پوپلیتئال، واقع در طرف مقابل کشکک. هنگامی که زانو کشیده می شود کیست به وضوح قابل مشاهده است. باعث ناراحتی و درد در ناحیه پوپلیتئال می شود. وقتی اندازه بزرگ باشد، رگ‌های خونی و اعصاب را فشرده می‌کند و منجر به اختلال در اعصاب و گردش خون می‌شود.
- بیماری هاف - بیماری همراه با آسیب و تحلیل بیشتر بافت چربی واقع در اطراف مفصل زانو. نیشگون گرفتن، تورم و آسیب های دیگر به سلول های چربی - سلول های چربی - با جایگزینی آنها با بافت فیبری متراکم خاتمه می یابد. در نتیجه، عملکرد بافری "بالشتک چربی" مختل می شود و خود بافت چربی نمی تواند به عنوان ضربه گیر عمل کند.
- بیماری ازگود-شلاتر - یک آسیب شناسی که با نکروز قسمت غده ای تیبیا مشخص می شود. در نوجوانان 10 تا 18 ساله که ورزش می کنند تشخیص داده می شود. یک توده دردناک در زیر کشکک ظاهر می شود که اگر درمان نشود منجر به محدود شدن حرکت ساق یا بی حرکتی کامل و همچنین تحلیل رفتن عضلات می شود.
بیماری هایی که در آنها تابش درد در ناحیه زانو امکان پذیر است:
- کوکسارتروز مفصل ران - آسیب مزمن به مفصل ران همراه با دژنراسیون پیشرونده و تغییرات دیستروفیک در آن. اغلب درد از قسمت بیرونی ران تا زانو یا پایین امتداد می یابد.
- نوروپاتی عصب سیاتیک - آسیب غیر التهابی به عصب در نتیجه فشرده شدن یا اسپاسم عروق خونی. این عصب به سمت پا حرکت می کند و از ناحیه کمر شروع می شود و از دنبالچه و لگن عبور می کند. محاصره در هر نقطه در طول آن منجر به اختلال در حساسیت یا درد ضربان دار می شود.
- فیبرومیالژیا - آسیب غیر التهابی بافت نرم خارج مفصلی با ترکیبی از علائم به شکل آرترالژی، ضعف عضلانی، افسردگی و غیره.
برخی از بیماری های سیستمیک منجر به درد زانو:
- پوکی استخوان - یک بیماری مزمن پیشرونده سیستم اسکلتی که ترکیب معدنی و تراکم بافت استخوان را تغییر می دهد. "شستشو" کلسیم از استخوان ها منجر به شکنندگی آنها می شود. این روند با درد یا درد دردناک در اندام ها همراه است.
- سل استخوان. سل در ناحیه استخوان منجر به درد شدید دائمی می شود.
- استئومیلیت - یک بیماری عفونی- التهابی که تمام عناصر ساختاری استخوان را تحت تأثیر قرار می دهد. نتیجه هر دو استئومیلیت خاص، به عنوان مثال، سلی، و غیراختصاصی، بیشتر اوقات کوکسی، پرخونی پوست، تورم، درد حاد موضعی در استخوان ها و عضلات و دمای تب است.
- برخی از بیماری های عفونی. با سندرم رایتر، علاوه بر درگیر شدن مجاری ادراری تناسلی و غشای مخاطی چشم، مفاصل نیز تحت تأثیر قرار می گیرند. یکی از تظاهرات بیماری لایم آرترالژی است.
انواع زانو درد
بسته به علت، ماهیت و شدت درد ممکن است متفاوت باشد.
- دردناک. برای آرتریت، آرتروز.
- تیز، قوی. برای شکستگی عناصر زانو، پارگی رباط، بورسیت حاد، کبودی زانو، تشدید منیسکوپاتی، آرتروز تغییر شکل دهنده.
- ضربان دار. با آرتروز تغییر شکل پیشرفته، آسیب منیسک.
- حفاری. با استئومیلیت
- گنگ. برای بورسیت، استئوکندریت مزمن.
- سوزاندن. با فشرده سازی عصب سیاتیک، فرآیند سل در استخوان.
- تیراندازی وقتی یک تنه عصبی گیر می کند.
- درد هنگام راه رفتن. برای کیست بیکر، بورسیت، آرتریت، گونارتروز، پری آرتریت.
- درد در هنگام استراحت برای نقرس، آرتریت.
تشخیص آسیب شناسی های ایجاد کننده زانو درد
معاینه فیزیکی:
- جمع آوری تاریخچه پزشکی و شکایات؛
- معاینه بصری با لمس زانو.
تحقیقات آزمایشگاهی:
- آزمایش خون بیوشیمیایی و بالینی؛
- آزمایش خون سرولوژیکی؛
- آزمایش خون ایمونولوژیک؛
- آزمایشات روماتولوژیک؛
- تجزیه و تحلیل باکتریولوژیکی مایع سینوویال
روش های ابزاری تهاجمی:
- آرتروسکوپی؛
- سوراخ شدن کپسول مفصلی؛
- بیوپسی پونکسیون استخوان
تشخیص ابزاری غیر تهاجمی:
- رادیوگرافی مفصل زانو؛
- تراکم سنجی؛
- معاینه سونوگرافی مفصل؛
- ام آر آی یا سی تی.
درمان زانو درد
اگر درد در یک یا هر دو زانو ماهیت غیر تروماتیک داشته باشد، ابتدا باید با یک درمانگر تماس بگیرید که بر اساس شکایات بیمار و نتایج یک معاینه عینی، شما را به یک متخصص - ارتوپد، روماتولوژیست، فلبولوژیست یا متخصص مغز و اعصاب ارجاع می دهد. برای هر گونه آسیب زانو، باید با جراح یا تروماتولوژیست ارتوپد مشورت کنید.
درمان در هر مورد متفاوت است و به علت درد، یعنی به نوع آسیب یا بیماری بستگی دارد. هر بیماری دارای رژیم درمانی خاص خود است. اما ابتدا بیمار باید چندین قانون کلی را رعایت کند:
- میزان راه رفتن و ایستادن در طول روز را به میزان قابل توجهی کاهش دهید.
- ورزشکاران باید به طور موقت (تا زمان بهبودی) تمرین را متوقف کنند و افراد عادی باید دویدن یا پریدن را متوقف کنند.
- اگر درد تشدید شد، حرکت را کاملا متوقف کنید و یک باند ثابت ساخته شده از یک باند الاستیک را روی زانو بمالید.
- برای بی حرکت کردن مفصل زانو از بریس یا بانداژ استفاده کنید.
- در صورت آسیب، سرما را روی محل آسیب قرار دهید.
روماتوئید، آرتریت پسوریاتیک و بیماری‌های خودایمنی سیستمیک نیاز به درمان پیچیده جدی دارند که طی ماه‌ها انجام شود. درمان پایه شامل داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی، داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی و هورمونی، آماده سازی طلا و غیره است.
برای درمان بورسیت از مسکن ها و داروهای ضد التهابی استفاده می شود. اگر عفونت تشخیص داده شد، یک دوره آنتی بیوتیک. سوراخ درمانی بورسا برای خارج کردن مایع اضافی از حفره سینوویال و/یا تجویز یکی از کورتیکواستروئیدها انجام می شود. التهاب مزمن بورس را می توان با جراحی از بین برد - برداشتن جراحی بورس سینوویال.
برای تغییر شکل استئوآرتریت، تزریق داخل مفصلی گلوکوکورتیکواستروئیدها، استفاده طولانی مدت از NSAID ها و غضروف محافظ موثر است. برای تسکین درد، کمپرس با دیمکسید یا بیشوفیت، پمادها و ژل هایی با اثر ضد التهابی به صورت موضعی تجویز می شود. ماساژ، فیزیوتراپی، تمرینات درمانی کمک می کند. ضایعات شدید مفصل زانو نیاز به مداخله جراحی - تعویض مفصل دارد.
درمان پوکی استخوان شامل یک دوره مصرف بیس فسفونات ها، کلسی تونین ها، مکمل های کلسیم، ویتامین D و غیره است.
درمان پارگی مینیسک می تواند محافظه کارانه یا جراحی باشد. درمان محافظه کارانه شامل استفاده از مسکن ها، NSAID ها، اسید هیالورونیک و غضروفی ها است. اما ابتدا محل اتصال مجدد قرار می گیرد.
انواع مداخلات جراحی:
- منیسککتومی؛
- منیسککتومی جزئی (ناقص)؛
- پیوند مینیسک؛
- آرتروسکوپی؛
- بخیه آرتروسکوپیک پارگی منیسک
برای هر آسیب زانو پس از درمان، دوره توانبخشی بسیار مهم است که باید زیر نظر متخصص توانبخشی یا ارتوپد انجام شود. پزشک یک برنامه بهینه برای بازیابی عملکرد مفصل ایجاد می کند. روش های اصلی توانبخشی بعد از عمل ماساژ و تمرینات درمانی است. تمرینات روی شبیه سازهای ویژه نیز موثر هستند و به تدریج مفصل زانو را توسعه می دهند.